Dwa lata po uruchomieniu rządowego programu leczenia niepłodności Ministerstwo Zdrowia podsumowuje jego dotychczasowe efekty. Od startu programu „Leczenie niepłodności obejmujące procedury medycznie wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe prowadzone w ośrodku medycznie wspomaganej prokreacji, na lata 2024–2028” urodziło się 15 tysięcy dzieci. Program rozpoczął się 1 czerwca 2024 roku, a pierwsze dzieci przyszły na świat w marcu 2025 roku.
Z okazji drugiej rocznicy działania programu odbyło się spotkanie z rodzinami, które skorzystały z finansowanego przez państwo leczenia niepłodności. Uczestniczyli w nim premier Donald Tusk, minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda oraz wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Aleksandra Gajewska. Rodzice rozmawiali o swojej drodze do rodzicielstwa, doświadczeniach związanych z programem oraz o rozwiązaniach dotyczących polityki prorodzinnej.
Program, z którego skorzystało ponad 50 tysięcy par
Od początku działania programu do udziału zgłosiło się ponad 50 tysięcy par. Leczenie prowadzone jest w 58 klinikach w całym kraju. Z programu mogą korzystać pary, u których stwierdzono niepłodność lub nieskuteczne leczenie prowadzone w ciągu 12 miesięcy przed zgłoszeniem. Finansowanie obejmuje również pary, które posiadają zarodki z wcześniejszych procedur.
Program zapewnia dostęp do maksymalnie sześciu procedur in vitro. W tej liczbie mieszczą się do czterech cykli z wykorzystaniem własnych komórek rozrodczych, do dwóch cykli z oocytami od dawczyń oraz do sześciu cykli z dawstwem zarodków. Zakres finansowania obejmuje procedury medycznie wspomaganej prokreacji realizowane w ośrodkach medycznych spełniających wymagania programu.
Zobacz: Jak leczenie onkologiczne może wpływać na płodność?
Coraz więcej pacjentek w ciąży choruje na nowotwory
Spotkanie rodzin w Dniu Dziecka
Rocznicowe spotkanie odbyło się w szczególnym terminie, 1 czerwca, w Dniu Dziecka. W wydarzeniu uczestniczyły rodziny, które dzięki programowi mogły rozpocząć leczenie i doczekać się narodzin dziecka. Dla najmłodszych przygotowano specjalną strefę, a rodzice mieli możliwość podzielenia się swoimi doświadczeniami.
Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, zwracając się do rodzin, mówiła o osobistym wymiarze programu i doświadczeniu rodziców po latach oczekiwania.
„Patrzę dziś na dzieci i szczęśliwych rodziców. Ale to szczęście całych rodzin. Jako babcia jestem naprawdę wzruszona. Dziś, na chwilę zostałam babcią dla tych kilkunastu maluchów. To jest największe szczęście, które spotkało rodziny po latach oczekiwań. Jako ministerstwo zdrowia otaczamy szczególną opieką dzieciaczki. Niech się zdrowo chowają. A w przyszłości spełniają swoje marzenia” – mówiła minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.
Premier Donald Tusk podkreślał znaczenie programu dla rodzin, które przez długi czas starały się o dziecko.
„To jest jeden z najpiękniejszych Dni Dziecka. Dzięki Waszym wysiłkom i procedurze, która jest bardzo wymagająca, macie możliwość mieć upragnionego skarba. Każda cena jest warta zapłacenia za to szczęście. Wiem, co oznacza radość rodzica, szczególnie wtedy, kiedy na nie się długo czeka. To jest również niezwykle ważne z punktu widzenia państwa” – powiedział premier Donald Tusk.
Szef rządu odniósł się również do znaczenia bezpieczeństwa rodzin i dzieci.
„Chcę podkreślić, jak ważne jest, abyśmy wszyscy mobilizowali nasze siły, aby w Polsce było jak najwięcej dzieci. Żeby były bezpieczne i rodzice mieli poczucie bezpieczeństwa materialnego. Od tego zależy nasza przyszłość” – dodał.
Zabezpieczenie płodności u pacjentów onkologicznych
Jednym z elementów programu jest pełne finansowanie zabezpieczenia płodności u osób leczonych onkologicznie. To rozwiązanie dotyczy kobiet i mężczyzn, którzy przed rozpoczęciem terapii onkologicznej chcą zabezpieczyć możliwość posiadania dzieci w przyszłości.
Leczenie onkologiczne, w zależności od rodzaju terapii, może wpływać na płodność. Program umożliwia zamrożenie komórek rozrodczych przed rozpoczęciem leczenia, aby pacjent lub pacjentka mogli skorzystać z nich po zakończeniu terapii. Według danych przekazanych przy okazji rocznicy programu do zabezpieczenia płodności zgłosiło się dotąd ponad 2200 osób, a gamety zamroziło ponad 1900.
Włączenie zabezpieczenia płodności do programu leczenia niepłodności ma szczególne znaczenie dla pacjentów onkologicznych, którzy często muszą podejmować decyzje dotyczące leczenia w krótkim czasie. Finansowanie procedury ze środków publicznych usuwa jedną z barier dostępu do tej formy zabezpieczenia zdrowia reprodukcyjnego.
Finansowanie programu do 2028 roku
Program leczenia niepłodności został zaplanowany na lata 2024–2028. Na jego realizację w budżecie państwa przeznaczono 2,5 mld zł, czyli 500 mln zł rocznie. W 2025 roku budżet programu zwiększono o 100 mln zł. Również w ustawie budżetowej na 2026 rok zgłoszono zabezpieczenie środków na ten cel w wysokości 600 mln zł.
Finansowanie obejmuje zarówno procedury in vitro, jak i zabezpieczenie płodności u osób przed leczeniem onkologicznym. Program realizowany jest przez wybrane kliniki w całej Polsce, które prowadzą procedury medycznie wspomaganej prokreacji.
Oceny pacjentów i realizatorów programu
Stowarzyszenie Nasz Bocian przeprowadziło w ostatnich miesiącach badanie ankietowe wśród osób uczestniczących w programie oraz jego realizatorów. Wzięło w nim udział 767 pacjentów i 37 realizatorów.
Z przekazanych informacji wynika, że zarówno pacjenci, jak i realizatorzy ocenili założenia programu bardzo pozytywnie. Respondenci wskazywali między innymi na dostępność leczenia, organizację procedury oraz merytoryczny zakres programu.
Zobacz: Pierwszy rok publicznego programu zabezpieczenia płodności pacjentów onkologicznych
Zabezpieczenie płodności: najważniejsze pytania i odpowiedzi
Dwa lata od startu programu
Rządowy program leczenia niepłodności wystartował 1 czerwca 2024 roku. Po dwóch latach od jego uruchomienia Ministerstwo Zdrowia informuje o 15 tysiącach dzieci urodzonych dzięki procedurom finansowanym ze środków publicznych. Jednocześnie program pozostaje dostępny dla kolejnych par spełniających kryteria oraz dla pacjentów onkologicznych, którzy chcą zabezpieczyć płodność przed rozpoczęciem leczenia.
Kiedy ruszył rządowy program leczenia niepłodności?
Program rozpoczął się 1 czerwca 2024 roku i został zaplanowany na lata 2024–2028.
Ile dzieci urodziło się od startu programu?
W ciągu dwóch lat od uruchomienia programu urodziło się 15 tysięcy dzieci.
Kiedy przyszły na świat pierwsze dzieci urodzone dzięki programowi?
Pierwsze dzieci zaczęły przychodzić na świat w marcu 2025 roku.
Ile par zgłosiło się do programu?
Od początku działania programu zgłosiło się do niego ponad 50 tysięcy par.
W ilu klinikach realizowany jest program?
Program realizowany jest w 58 klinikach w całej Polsce.
Kto może skorzystać z programu leczenia niepłodności?
Z programu mogą skorzystać pary, u których stwierdzono niepłodność lub nieskuteczne leczenie w ciągu 12 miesięcy przed zgłoszeniem. Program obejmuje także pary posiadające zarodki z wcześniejszych procedur.
Ile procedur in vitro finansuje program?
Program zapewnia dostęp do maksymalnie sześciu procedur in vitro, w tym do czterech cykli z własnymi komórkami rozrodczymi, do dwóch cykli z oocytami od dawczyń oraz do sześciu cykli z dawstwem zarodków.
Czy program obejmuje pacjentów onkologicznych?
Tak. Program zapewnia pełne finansowanie zabezpieczenia płodności u osób leczonych onkologicznie. Dotyczy to kobiet i mężczyzn, którzy przed leczeniem chcą zamrozić komórki rozrodcze.
Ile osób zgłosiło się do zabezpieczenia płodności?
Do zabezpieczenia płodności zgłosiło się ponad 2200 osób, a gamety zamroziło ponad 1900 pacjentów.
Ile pieniędzy przeznaczono na program?
Na pięcioletni program przewidziano 2,5 mld zł z budżetu państwa, czyli 500 mln zł rocznie. W 2025 roku budżet zwiększono o 100 mln zł, a na 2026 rok zgłoszono zabezpieczenie środków w wysokości 600 mln zł.
